โรคหอบหืดคืออะไร?
โรคหอบหืดเป็นภาวะที่หลอดลมตีบแคบจากการอักเสบเรื้อรัง ทำให้หลอดลมไวต่อสิ่งกระตุ้น เช่น สารก่อภูมิแพ้ ฝุ่น หรือมลพิษ เมื่อมีการกระตุ้น หลอดลมจะบีบตัว ทำให้ผู้ป่วยไอ หายใจมีเสียงวี๊ด หรือแน่นหน้าอก
โรคหอบหืดสามารถควบคุมได้ หากใช้ยาตามแพทย์สั่งอย่างต่อเนื่องและหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น
อาการบ่งชี้ของโรคหืด
- ไอ โดยเฉพาะตอนกลางคืนหรือหลังออกกำลังกาย
- หายใจมีเสียงวี๊ด (เสียงหวีดขณะหายใจออก)
- แน่นหน้าอก หรือรู้สึกอึดอัดขณะหายใจ
- หายใจเหนื่อยซ้ำๆ โดยเฉพาะในช่วงกลางคืน
- อาการดีขึ้นเมื่อใช้ยาขยายหลอดลม
ปัจจัยเสี่ยงของโรคหืด
- กรรมพันธุ์ – มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคภูมิแพ้หรือหอบหืด
- สารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น แมลงสาบ ขนสัตว์ หรือเกสรดอกไม้
- มลภาวะทางอากาศ เช่น ควันบุหรี่ ฝุ่น PM2.5 หรือกลิ่นฉุน
- การติดเชื้อไวรัสในระบบทางเดินหายใจ
- อากาศเย็นจัด หรืออารมณ์เครียด
การตรวจวินิจฉัย
- การวัดสมรรถภาพปอด (Pulmonary function test)
- การตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ เช่น การเจาะเลือด หรือการทดสอบสะกิดผิวหนัง (Skin prick test)
- การตรวจภาพรังสีหรือเสมหะ เพื่อแยกจากโรคอื่น
- การทดสอบหลอดลมไว เช่น การทดสอบด้วยการออกกำลังกาย
แนวทางการรักษา
- การใช้ยา:
- ยาพ่นควบคุมอาการ (Controller) เช่น ยาสเตียรอยด์แบบพ่น
- ยาบรรเทาอาการ (Reliever) เช่น ยาขยายหลอดลมออกฤทธิ์เร็ว
- หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่น ควัน หรือขนสัตว์
- รักษาโรคภูมิแพ้ร่วม เช่น โรคจมูกอักเสบ หรือไซนัสอักเสบ
- ดูแลสุขภาพ เช่น นอนหลับเพียงพอ ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม และรับประทานอาหารที่มีประโยชน์
ข้อปฏิบัติตัวเมื่อมีอาการหอบกำเริบ
- ตั้งสติ หยุดกิจกรรมที่กำลังทำอยู่
- ใช้ยาขยายหลอดลมตามที่แพทย์แนะนำ
- หากไม่ดีขึ้นภายใน 15–20 นาที ให้ใช้ยาซ้ำได้
- ถ้ายังหายใจลำบากหลังพ่นยา 3 ครั้ง ให้รีบไปโรงพยาบาลทันที